بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي

494

تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )

توقف ميكردند ازينست كه حق تعالى اين آيت را نازل گردانيد و بعضى قبول قول اولاد و ازواج خود نكرده اختيار هجرت مينمودند و ميگفتند كه اگر چه شما با من هجرت نمىكنيد اما حقتعالى قادر است كه در دار الهجره شما را به من برساند و در يك جا جمع كند و چون حق تعالى همهء آنها را در مدينه جمع نمود فرمود وَ إِنْ تَعْفُوا و اگر عفو كنيد گناه اولاد و ازواج خود را وَ تَصْفَحُوا و اعراض كنيد و روى بگردانيد از معاقبهء ايشان وَ تَغْفِرُوا و بپوشيد گناه ايشان را و عذر ايشان را بسمع قبول تلقى نمائيد فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ پس بدرستى كه خداى تعالى آمرزندهء مهربانست و عمل مىكند با شما به مثل آنچه شما با ازواج و اولاد خود عمل كرديد إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ جز اين نيست مالهاى شما و فرزندان شما آزمايش شمااند كه كدام از شما دل به مال و اولاد مىبندند و سعى دربارهء ايشان مينمايند و كدام از شما محبت الهى را از دست نداده سعى در تحصيل مرضيات الهى مينمايند وَ اللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ و خداى تعالى نزد اوست مزدى بزرگ براى آن كسانى كه محبت و طاعت خداى تعالى را بر محبت و طاعت اموال و اولاد ترجيح ميدهند و محبت اموال و اولاد را محنت ميدانند فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ پس به پرهيزيد از موجبات عذاب و عقاب خداى تعالى بدانچه استطاعت داشته باشيد يعنى در تقواى خداى تعالى جهد و طاعت خود بكنيد و قتاده استطاعت را بمعنى عدم مشقت گرفته و حاصل معنى آيه را چنين گفته كه به پرهيزيد از موجبات عذاب الهى ما دامى كه بمشقت عظيمه نيفتيد هر چند قدرت بر آن داشته باشيد بنا بر اين اين آيه را ناسخ آيهء : اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ گرفته زيرا كه بجا آوردن تقوى چنانچه حق تقواست بدون تحمل مشقت عظيمه صورت نمىبندد ليكن حق كلام اينست كه استطاعت بمعنى بذل جهد و طاقتست و مبين آيهء اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ است نه ناسخ آن ، چه جمع ميان هر دو آيه ممكن است ازينست كه شيخ امين الدين طبرسى قدس اللَّه سره عدم